Yurtlar

Dormitories

· | Nisan 2019


Yurtlar, öğrencilere uzun süreli bir yaşam alanı sunan yapılardır. Zamanının büyük bir çoğunluğunu bu mekanlarda geçirecek olan öğrenciler için yapının mimari tasarımı kadar iç mimari tasarımı da önemli bir rol oynamaktadır. Işık, renk, ergonomi ve işlevsellik başta olmak üzere birçok etken öğrenciyi hem psikolojik hem de fiziksel açıdan etkileyebilmektedir.

Dormitories are buildings that offer a long-term living space for students. For the students who will spend most of their time in these places, the interior design of the building plays an important role as well as the architectural design of the building. Many factors, especially light, color, ergonomics, and functionality, can affect the student both psychologically and physically.

MİMARİ BAKIŞ AÇIŞI İLE

An Architect’s Perspective

Yurtlar için en önemli alanlar ortak olarak kullanılan, mutfak, televizyon odası, çalışma salonu gibi alanlardır. Bu alanlar herkesin yararlanacağı alanlar olduğundan mümkün olan en çok sayıda bireyin ihtiyacını karşılayabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Bu alanları olabildiğince geniş tutmak kullanabilecek öğrenci sayısını arttırırken öğrenciler arasında sosyal iletişimi de teşvik eder. Sosyal ve kültürel etkileşimin güçlü olduğu ortak yaşam alanlarının sayısının artması öğrencilerin yurt ortamını benimsemesini de kolaylaştırır.

Rooms such as kitchen, TV room, study room etc. are the most important common areas in dormitories. Since these areas are used by everyone, they should be designed to meet the needs of many people. Designing these areas as spacious as possible will increase the number of students that can use the common areas. It also encourages social interaction among students. Increasing the number of common areas where social and cultural interactions are strong will make it easier for students to get used to the dormitory life.

Yurtları tasarlarken dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta ise farklı istek ve ihtiyaçları birleştiren ortak alan çözümlerinin yanı sıra bireyselliği vurgulayan özel alanların da varlığı olmalıdır. Öğrencilerin bireysel alanlara sahip olmaları uzun süreli toplu yaşam alanı kullanımının bunaltıcı etkisini azaltması açısından önemlidir. Yurt içerisinde herkese özel bir alan tasarlanamayacağından bu bireysel alan ihtiyacı bireylerin etkileşiminin en az olduğu ve daha küçük bir topluluğu barındırabilecek alanlar tasarlayarak giderilebilir. Örneğin, bir öğrenci kimse tarafından rahatsız edilmeden telefonla konuşabileceği ya da oturup düşünebileceği bir alana sahip olmalıdır. Bu alanlar yurtlara ev ortamı özelliği de katacağından öğrencilerin üniversite yaşamına adaptasyonunu kolaylaştırabilir.

Another important point to consider when designing dormitories is the presence of different areas that emphasize individuality as well as common area solutions that combine different needs. The fact that students have individual areas is important to reduce the overwhelming effect of co-living for a long period of time. Since it is not possible to design a different area for each student, the need for personal space can be reduced by designing areas where the interaction among individuals is minimal. For example, a student must have an area where he/she can talk on the phone or sit and think without being disturbed by anyone. As this will remind students of their houses, it will help them get used to university life.

Bireyselden sosyale farklı kullanım ölçeklerinde alanlar tasarlarken bu alanlar arasındaki sirkülasyona da dikkat edilmelidir. İç mekanda geçiş işlevi üstlenen ve dolaşımı sağlayan avlu, hol, koridor gibi alanlar dar tutulmak yerine insanların sohbet edebileceği ferah ve geniş şekilde tasarlanmalıdır. Aynı zamanda bu alanların bağlantılarını sağlayan yapı elemanları evrensel tasarım ilkeleri göz önünde bulundurularak tasarlanmalı ve mümkün olan en fazla sayıda öğrenciye erişilebilirlik sağlamalıdır.

When designing areas in different usage scales from individual to society areas, the circulation between these areas should be taken into account. Areas such as the courtyard, hallway, corridor, which undertake the function of passing and circulating inside, should be designed in a spacious and wide way instead of narrow so that people can chat there. At the same time, the structural elements that provide the connections of these areas should be designed by considering the universal design principles and also they should provide access to as many students possible.

Tüm bu tasarım sürecinde çevresel bir yaklaşım ele alınmalıdır. Yurtların temelinden yalıtımına kadar kullanılan tüm malzemelerde tercih, dayanıklılık ve diğer performanslardan ödün vermemek koşulu ile en düşük enerjili olanlardan yana olmalıdır. Kullanılan bu malzemeler, kullanıcıya tasarruf olanağı sağlarken çevre ile de sürdürülebilir bir ilişki içerisinde olmalıdır. Örneğin, yalıtımda üretim enerjisi yüksek olan sentetik köpük gibi geleneksel malzemeler yerine saman balyası gibi organik, selüloz gibi geri dönüştürülmüş ya da yeni yeni kullanılmaya başlanan yenilikçi yalıtım malzemeleri tercih edilebilir. Bu tarz malzemelerin kullanım ömrü uzun olur ve kullanıcılar değişse dahi malzeme değişimine ihtiyaç duyulmaz. Bu durumda hem daha az atık oluştuğu hem de daha az kaynak kullanıldığı için doğaya verilen zarar en aza indirilmiş olur.

During this designing process, an eco-friendly approach should be adopted. All materials used from the base of the dormitories to the insulation should consume the lowest energy without compromising on preference, durability and other energy qualities. These materials should be in a sustainable relationship with the environment while saving money. For example, instead of conventional materials such as synthetic foam with high production energy in insulation, using innovative insulation materials such as straw bale, which are recycled or newly introduced, such as organic cellulose should be preferred. Such materials have a long life span and the materials do not need to be changed even if those who use them change. This situation causes less damage to nature as it creates less waste and fewer resources are used.

İÇ MİMARİ BAKIŞ AÇISI İLE

An Interior Architect’s Perspective

Yurtlar barınma imkanı sağlamanın dışında öğrenciler için çalışma alanları, çizim stüdyosu ve bilgisayar odaları gibi mekanlarını da içinde barındırır. Bu alanların etkin bir şekilde kullanılabilmesi adına iç mekan tasarımda dikkat edilmesi gereken en önemli etken ışıktır.  Işık, mekanı yoğunluk açısından gereğinden az ya da çok aydınlatmamalıdır. Işığın konumu ise mekanın işlevine göre ayarlanmalı, tam önden ya da arkadan gelmemelidir . Çoğu tasarımda sıkça karşılaşılan ışığın sağlayacağı yoğunluğun ışık kaynağının sık aralıklarla kullanılarak edinileceği düşüncesi ışığın doğru konumda ve mekanın amacına uygun olacak şekilde kullanılmasıyla çözülmelidir. Yapay ışık haricinde doğal ışık kaynağının mekanla olan iletişimi de göz önünde bulundurulmalı ve yapı mimari açıdan bu duruma uygun olarak konumlandırılmalıdır.

In addition to providing accommodation, the dormitories also include study areas for students, drawing studios and computer rooms. In order to use these areas effectively, the most important factor to be considered in the interior design is light. The light should not be too bright or too weak. The position of the light must be adjusted according to the function of the space, it should not be located from the front or rear. Encountered in most designs, the idea that using the light source at frequent intervals to achieve the intensity of light should be solved by using the light in the correct position and in a way that is suitable for the purpose of the space. Except for the artificial light, the relationship between the natural light source and space must be taken into consideration and the structure should be positioned according to this aspect.

Her iç mekan tasarımında olduğu gibi yurtlarda da mekanın işlevine uygun doğru renk seçimi çok önemlidir. Duvarlarda kullanılacak olan boyadan mekan için seçilmiş mobilyalara kadar birçok alanda etkisini gösteren renk, mekanın işlevine ters düşmeyecek bir şekilde kullanılmalıdır. Örneğin, kırmızı renginin, kişinin psikolojik açıdan güç ve cesaret duygularını beslediği için, yurdun spor salonunda  kullanımına yer verilebileceği gibi çalışma alanı işlevine sahip olan mekanlar da ise öğrencinin yaratıcılık ve azim duygularını harekete geçirmesi için turuncu ve mavi rengi seçilebilir. Çalışma alanlarında aynı zamanda dikkat dağınıklığına yol açabilecek ya da gözü yorabilecek desenler kullanılmamalı, mobilyaların parlama yapmamasına dikkat edilerek cilalı yüzeyler yerine matlaştırılmış açık renkli yüzeyler tercih edilmelidir. İç mekan tasarımında doğru renk seçiminin önemini gösteren diğer bir örnek olarak sıcak ve soğuk renklerin doğru kullanımı ile mekanda oluşacak derinlik ve genişlik algısının yeniden şekillendirilebilmesi verilebilir.

As in every interior design, choosing the right color for the function of the place is very important. The color, which shows its effect in many areas, from the paint to be used in the walls to the furniture, should be used in such a way that it does not contradict the function of the space. While the red color can be used in the gym as it nourishes the power and courage of the person psychologically, the studying area can be painted orange and blue color to stimulate the students’ creativity and perseverance. Study rooms should not cause distractions or eye-blindness, and light-colored surfaces with matt surfaces should be preferred instead of polished surfaces. Another example of the importance of choosing the right color in interior design is reshaping of the depth and width perception in the space through the correct use of warm and cold colors.

Ergonomi ise mekan tasarımında göz ardı edilmemesi gereken diğer bir önemli konudur. Tasarlanan mekan özellikle kişinin zamanının büyük bir çoğunluğunu harcayacağı bir yaşam alanı ise antropometriden faydalanılarak insan fizyolojisine uygun bir tasarım ortaya çıkarmak amaçlanmalıdır. Aynı zamanda yurt odalarının tasarımında minimalist bir yaklaşım tercih edilerek daha geniş ve ferah bir mekan hedeflenebilir. Estetik açıdan herkesi memnun etmenin zorluğu ise mekanın işlevselliğinin renk, ışık ve ergonomi gibi fiziksel etkenlerle harmanlanarak tasarlanmasıyla ortadan kaldırılabilir.

Ergonomics is another important issue that should not be ignored in space design. The designed space should be aimed to reveal a design that is suitable for human physiology by utilizing anthropometry. At the same time, a minimalist approach can be preferred in the design of dormitory rooms and a larger and more spacious space can be targeted. The difficulty of satisfying everyone in aesthetic terms can be eliminated by designing the functionality of the space by blending it with physical factors such as color, light, and ergonomics.

 

KAYNAKÇA/REFERENCES:

Ayçam, İdil. Tuna, Merve. Süt, Gülçin Süt (2010). Sürdürülebilirlik ve Mimari Değişimin Yalıtım Malzemelerine Etkileri. Ankara: Gazi Üniversitesi. https://www.researchgate.net/publication/312471888_SURDURULEBILIRLIK_VE_MIMARI_DEGISIMIN_YALITIM_MALZEMELERINE_ETKILERI Erişim, 9 Mart 2019.

Filli Boya. http://www.renketkisi.com/en/psychology-and-color.html

“Galbadia Garden Dormitory Art”. Creative Uncut. https://www.creativeuncut.com/gallery-01/ff8-galbadia-garden-dormitory.html. Erişim, 24 Mart 2019.

Gökşen, Fulya ve Cansu Güner ve Ahmet Koçhan (2017). “Sürdürülebilir Kalkınma Modeli için Çevre Duyarlı Yapılarda Malzeme Seçiminin İncelenmesi”. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi. 3 (2) ss.1-14. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/395149 Erişim, 9 Mart 2019.

Kemal Yıldırım, and Oğuzhan Uğur (2009). “The Effects of Space Quality of Dormitory Rooms on … , DergiPark. www.researchgate.net/publication/229057474_The_Effects_of_Space_Quality_of_Dormitory_Rooms_on_Functional_and_Perceptual_Performance_of_Users_Zubeyde_Hanim_Sorority. Erişim, 21 Mart 2019.

Özsavaş, Nilay (2016). “İç Mekan Tasarımında Renk Algısı” Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi. Erişim, 21 Mart 2019. http://www.renketkisi.com/en/docs/IC_MEKAN_TASARIMINDA_RENK_ALGISI_NILAY_OZSAVAS_SULEYMAN_DEMIREL_UNIVERSI….pdf

Önder, Hasan. Gül, Melike. Ergüldürenler, Gizem (2013). Eğitim Ortamında Ergonomi Kullanılması ve Örnek İdeal Sınıf Çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Erişim, 22 Mart 2019. http://www.renketkisi.com/en/docs/EGITIM_ORTAMINDA_ERGONOMI_KULLANILMASI_VE_ORNEK_IDEAL_SINIF_CALISMASI_HA….pdf

https://www.bettermidmissourijobs.com/dormitory-bathroom-floor-plan-dorm-room/

https://www.creativeuncut.com/gallery-01/ff8-galbadia-garden-dormitory.html

Çevirmen/ Translator: Yaren Sağlık

Grafiker/ Graphic Designer: Görkay Düzgün

Yazımızı beğendiniz mi?

Diğer Yazılarımıza Göz Atmak İster Misiniz?