Temel Tasarım Süreci

Basic Design Process

| Nisan 2019


Bu yazıda bu temel tasarım ilkelerin ne demek olduğundan detaylı olarak bahsetmeyeceğim. Daha çok bu dersi aldığım dönemde kafamı karıştıran, anlamsız gelen şeylerin neler olduğunun üzerinde duracağım. İlkeleri öğrenmek isteyenler bunu herhangi bir yazı okuyarak bulabilir.

I will not really talk about the details of what the principles of basic design is. I am mostly going to focus on the things that confused me and seemed meaningless when I took this class. If anyone wants to have information on the principles, they can find them from any source.

Serra Koz

 

Üniversite sınavı bitti, tercihler yapıldı ve kaydınızı yaptırttınız. Artık bir tasarım öğrencisi olma yolunda ilk adımı atmak üzeresiniz. Ders programlarınız açıklandı ve yüksek kredili bir ders ile karşılaştınız: TEMEL TASARIMA HOŞGELDİNİZ!

University exam is over, you’ve made your choices and registered to your school. Now is the time for your first step into being a design student. You see your syllabus and realize you have a class with high credit: WELCOME TO BASIC DESIGN.

Artık bu saatten sonra gördüğünüz her şeyi farklı şekilde yorumlamaya, ben ne yapıyorum demeye, bu ders nasıl bir ders doğrusu yanlışı yok diye sorgulamaya başladınız demektir. Aslında böyle çelişkilerde olmanız çok normal çünkü temel tasarım dersi anlaşılması zor, algılanması güç bir derstir. Aslında hayattan bir kesit anlatır ama bunu fark etmek birçok zaman yıllarınızı alır. Zamanla kavramsal olarak yerine oturan bir derstir. Ayakları yere basmaz, doğruları ya da yanlışları yoktur ilkeleri vardır sadece. 10 farklı temel tasarım ilkesinin – hiyerarşi, denge, doku, ritim, mekân, oran, vurgu, hareket, zıtlık ve uyum- hepsini hemen anlamak mümkün değildir. Doğal olarak bunların hepsini tasarımlara da anlatmak zordur.

From now on; you will be interpreting everything you face in a different way, asking yourself what you are doing and what kind of class does not have exact rights and wrongs. It is actually natural for you to be confused like this because basic design is a very hard class to understand and comprehend. In fact, it gives a glimpse of the real life but it takes many years for you to realize this. It is a class that falls into place in your head with time. It is not down to earth, it has principles and no rights or wrongs. It is not possible to understand and comprehend all ten different basic design principles –hierarchy, balance, texture, rhythm, place, proportion, emphasis, movement, contrast and harmony– at the same time. Therefore, naturally, it is hard to transfer all of these to design.

 

Her şey bir kâğıt düzleminde (2 boyutta) başlar daha sonra üçüncü boyuta (mekânsal algıya) geçer. Uzay dediğimiz sonsuzluk içerisinde  kendi kurallarımızı ve sınırlarımızı belirleyerek yeni bir sistem oluşturmamız istenir. Buraya kadar bahsettiklerim bile aklınızı karıştırmaya yetmiştir büyük ihtimalle. İşte bu da temel tasarımın işleniş şekillerinden biridir: Akıl karıştırmak. Sürekli kritik almak, farklı insanlardan yorumlamalar istemek bu dersin yapısında, uygulamasında vardır. Size hiç kimse şunu diyemez: Bunun doğrusu budur!

Everything starts on a paper plane, a two-dimensional platform, then moves on to the third dimension: Spatial perception. What we call space is a system of which we set rules for in the infinite emptiness. Even what I have mentioned so far was probably enough to confuse you and that is one of the processing methods of basic design: Confusing you. Constant criticizing, asking for comments from different people are in the bases of this class, its implementation. No one can claim: This is the correct version!

Bu dersin bir doğrusu yoktur. Uzayda sonsuza kadar milyonlarca tasarım yapmak mümkündür bu da değerlendirmeyi zorlaştırır. Bu yüzden temel tasarımda belli bir sınır verilir. Kâğıt boyutları, maketler için belli başlı ölçekler gibi fakat sizden istenilen bir varyasyon çalışmasıdır aslında. Bir form bulup onu farklı oranlarda, şekillerde, hiyerarşide kurallarınız çerçevesinde o ölçüler içerisinde karşınızdaki kişiye aktarmanız beklenir.  Aynı altın oran gibi… Sonunu bilemezsiniz ama kurallarını çıkarabilirsiniz. Küçük bir kâğıttan makete geçersiniz. Bu yüzden değerlendirmeler yapılırken genellikle bu ilkeleri nasıl anlayıp sistemi nasıl kurduğunuza bakılır. Kendi içerisinde duyarlı, anlaşılır, okunabilir tasarımlar oluşturulması beklenir. Kısacası başarı ya da başarısızlık burada bir ölçü birimi değildir çünkü doğrusu sizin oluşturacağınız kurallardan ibarettir. Değerlendirmesi ise sizin en başından en sonuna kadar bu kuralları ne kadar tutarlı hale getirip tasarım ilkeleriyle ne kadar okunabilir tasarım yaptığınıza göredir. Kısacası siz sınıfınızla, eskiden yapılmış tasarımlarla değil kendinizle yarışırsınız. Dediğim gibi zaman işidir, o zamanı nasıl değerlendiğinize göre puanlandırılırsınız. Unutulmamalıdır ki tasarım asla bitmez ve hiçbir zaman mükemmel değildir, sadece mükemmele yaklaşır.

This class does not have a specific “correct”. There are millions of possible designs that can be made in space and this makes evaluation harder. Because of this, there are certain borders given in basic design such as paper sizes, specific scales for models; however, what is actually expected from you is a study of variation. They ask for you to put rules about how those sizes and dimensions could continue and tell that system of rules regarding the given measurement. Just like the golden ratio… You can never know where it will end but you can understand the rules. You move on from a small paper to a model so when the said evaluations are being made, what is taken into consideration is how you understood these principles and how you set up the system. It is expected for the designs to be sensitive, understandable, and legible in their entirety. In short, to success or to fail is not a unit of measure here because what is correct is made up of the rules you set. The evaluation, on the other hand, shows how consistent you were when using these rules during the whole process and how legibly you designed regarding the principles of design. Basically, you compete not with your class but with your old designs. As I said, it is a matter of time, you are scored on how you use the said time. It should not be forgotten that design never ends and it is never perfect, it only approaches perfection.

Neden kâğıt üzerinde ya da maketle yapılır peki? Aslında sınır oluşturmanın yanında bu tasarım boyutlarıyla alakalıdır. 2 ya da 3 boyutlu tasarımın tanımından gelir bunlar. 2 boyut dediğimiz şey tek bir düzlemdir. 3 boyut ise mekânsal algıdır. Bundan kaynaklı her iki bağlamın kullanılması gerekir. Biri öbürüne bağlıdır. İki boyuttaki desen, vurgu, doku, hiyerarşi, ritim gibi temeller anlaşılmazsa üç boyuta taşınamaz. Tasarımın bir sonraki aşaması ise üç boyuttaki mekân çözümlemesidir. Bir odayı düşünün mesela: Sandalyenizin masayla ilişkisi, yatağınızın konumu, pencerenin yeri oda içerisindeki mekân algısını tamamen değiştirir. Bir planda çizdiğiniz yatak ile gerçek hayattaki yatak arasındaki ilişkiyi bilmezseniz, o yatağın ne kadar yer kaplayacağını, altında ve üzerinde nasıl bir boşluk olacağını anlamazsanız iyi bir tasarımcı olmazsınız. Bundan dolayı önce iki boyut sonra 3 boyuttur. Görmediğiniz şeyleri görebilmek için maketler, eskizler, karalamalar, modellemeler yapılır.

So why is it made on paper or with models? In fact, apart from setting boundaries, it is about the dimensions of design. These come from the definitions of two or three-dimensioned design. What we call two dimension is a single platform when a three dimensional case is spatial perception. Because of these, both of the contexts should be used. One is tied to the other. If the pattern, emphasis, texture, hierarchy, rhythm, etc. of the two dimensions are not understood; they cannot be transferred to three dimensions. The next step of design is the spatial analysis in three dimensions. For instance, imagine a room: Your chair with your desk, where your bed is, the window’s place completely changes the spatial perception in the room. If you do not know the relationship between a bed you drew in a plan and a real bed, if you do not understand how much space that bed is going to take and what amount of spaces should be left on and under it; you cannot be a good designer. For this reason, two dimensions come before three. Models, sketches, and mockups are for you to see things you normally cannot.

 

Peki asıl soru: Bu ders ilerde ne işimize yarayacak? Temel tasarım dersi bittikten sonra hemen mekan çözümlemelerine geçemiyorsunuz. Tasarımın sınırları, şekli, sunuluşu değişiyor ama 1. Sınıfta olsanız 4. Sınıfta olsanız her şey temel tasarıma bağlı kalıyor. Bu sefer sınırlarınız kağıtlar değil mekanlar oluyor. Uzaydan yeryüzüne geçiyorsunuz. Yine kendi sisteminizi oluşturuyorsunuz. Temel tasarım ilkeleri her daim aklınızda olması gerekirken gerçeklerle karşılaşıyorsunuz. Bir zemininiz oluyor. Yerçekimini göz önünde bulunduruyorsunuz. Aldığınız yapı bilgisi dersleri ile malzemeler arasındaki hiyerarşiyi öğreniyorsunuz, belki de bunu kendi tasarım elemanınızı vurgulamak için kullanıyorsunuz. Gün ışığı işin içine giriyor, dokuları ona göre veriyorsunuz. Daha sonra standart mobilya boyutlarını düşünüyorsunuz. Bu da oranlarınızda kullanılıyor. Organizasyonlara karar veriyorsunuz ama insanın kapladığı hacmi bulup ona göre yapıyorsunuz. Kısacası uzayda referansınız sadece temel tasarım ilkeleri iken daha sonra insan ekleniyor. Ona ışık ekleniyor, malzeme ekleniyor, tasarımın sınırlarına binalar ekleniyor. Fonksiyonlar, teknik bilgiler, fizik kuralları giriyor işin içine. Temelde hepsi 10 ilkeye bağlı kalsa da 4 sene içerisinde kendinizi geliştirmeye başlıyorsunuz. Aynı temel tasarım projelerinin zamanla ilerlemesi gibi.

To come to the main question: What good will this class do for us in the future? You cannot move on the place analyses right after basic design. Even though the boundaries and the presentation of the design change, everything is about basic design; no matter if you are a first grader or fourth. Your boundaries become places and no longer paper. You move on to earth from space. Once again, you set up your own system. While keeping the principles of basic design in mind at all times, you face the truth. You start having an actual ground and having to consider gravitation.  You learn the hierarchy between the materials in the construction classes you took and maybe use this to emphasize your own basic design element. Sun light comes into the picture, you arrange the textures regarding that. Then you think of the standard furniture dimensions which are to be used in your ratios. You organize but decide with your findings on the space people take. In summary, when your only references were the principles of basic design with space; there comes people, light, and material. Building come to the borders of design. Functions, technical information, physics come into the picture. Although everything sticks to the ten principles, you start to improve yourself in the four years; just like how the basic design projects improve with time.

Kişisel olarak soracak olursanız temel tasarım dersin geri dönmek ister miyim diye pek sanmıyorum derim. Kendi başına zor bir ders ama ileride ki aşamalarda daha ayakları yere basan noktalar olunca biraz daha anlamlaşıyor insanın aklında. Evet şu an hayatımın her noktasında temel tasarımı görüyorum ama herkesin dediği gibi: Tasarım asla bitmez. Tekrar başlasam yine sonuna varamam. Bunu sadece bir süreç olarak deneyimlemek gerek zaten çünkü herkes için mükemmel bir tasarıma da ulaşılamaz.

If you were to ask personally if I would like to go back to the basic design classes, I would say that I did not think so since it is a very hard class on its own but the more there are more solid points, it makes more sense in one’s mind. It is right that I see basic design everywhere in my life but as everyone says, design never ends. If I were to start again, I would still not be able to reach the end. It needs to be seen as just a process; besides, a design that is perfect for everyone cannot be reached.

Temel tasarım dersi almayanlar için biraz anlaşılması zor bir yazı olduğunun farkındayım. Belki de dersi geçmiş olanlar için bile anlaşılması zor olmuştur. Doğası itibariyle zordur zaten ama unutulmamalıdır ki bu sadece bir süreç, normal olmayan bir süreçtir. Benden size küçük bir tavsiye olsun: Bazen keyfini çıkarmak bazen bir dur diyip şöyle arkanıza yaslanmanız gerekebilir.

I am aware that all of this is hard for someone who does not take basic design class and maybe even the ones who already passed it. It is hard thanks to its nature but it should not be forgotten that this is just a process and not a very normal one. To give a small advice: Sometimes you need to just enjoy it, to hold on for a second and lay back may be what you need.

 

Yazı içerisinde ve kapağında kullanılan tüm görseller Serra Koz’un ve Şule Dilara Kipel’in projelerine aittir.

All visuals used in article and cover belong to Serra Koz’s and Şule Dilara Kipel’s projects.

Çevirmen/ Translator: Deniz Karaytuğ

Yazımızı beğendiniz mi?

Diğer Yazılarımıza Göz Atmak İster Misiniz?