Merdivenler

Stairs

| Ağustos 2019


“Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak…”

Ahmet HAŞİM

“Slowly, you shall climb these stairs

On your skirts, a pile of sun-colored leaves…”

Kimi zaman oflayıp puflayarak çıkarız merdivenleri kimi zaman ikişer ikişer heyecanla, kimi zaman da sonunun nereye varacağını bilemediğimizden korkuyla. Takılıp düşeriz bazen. Yükümüz ağırsa, yorgunsak, sarhoşsak ya da heyecandan elimiz ayağımıza dolaşıyorsa bir türlü bitmek bilmez basamaklar. Bazen oturur muhabbet ederiz o basamaklarda, bazen de sevdiklerimizin yolunu gözleriz. Her ne kadar merdiven denilince aklımıza amacı iki yeri bağlamak olan basamaklar dizisi gelse de merdivenler hem tasarımlarıyla hem de bize yaşattıkları deneyimlerle bundan çok daha fazlası olabilirler.

Sometimes we climb up the stairs huffing and puffing, sometimes two at a time in excitement, and sometimes with the fear of not knowing where it will end. We will stumble and fall at times. The steps will drag on if what we are carrying is heavy or if we are tired, drunk or if we are bouncing off the walls with excitement. Sometimes we will sit on those steps and chat when sometimes we await our loved ones. What comes to mind when stairs are mentioned might be merely a series of steps that exist to tie two places but stairs can be much more than that regarding their designs and the experiences they let us have.

Örneğin, Hasle Limanına konumlandırılmış bu basamaklar bir yerleri bağlamaktan çok daha farklı bir amaca hizmet ediyor ve her yaştan insanın kullandığı, manzaranın tadına vardığı bir buluşma noktası görevi görüyor. Sıradan basamaklar konumları sayesinde arkadaşlarımızla, ailemizle oturabileceğimiz deniz manzaralı bir alana dönüşüveriyor.

For example; these stairs, located at the Hasle Harbor, serve a purpose that is very different than to just tie some locations. It has become a meeting spot that people of all ages can use and enjoy the view. Regular steps suddenly become somewhere with a sea view that we can sit with our friends and family.

HASLE LİMANI – YÜZEN BASAMAKLAR / HASLE HARBOUR – THE FLOATING STAIRS

Yüzen Basamaklar, merdivenlerin amacını değiştirirken 1942 yılında Amerikan Donanmasının gizli radyo istasyonuna erişmek için yapılan ve yaklaşık 3922 basamaktan oluşan Haiku Merdivenlerinde ise amaca sadık kalınıyor ancak merdiven çıkma deneyimi bambaşka bir boyut kazanarak adrenalin dolu bir maceraya dönüşüveriyor. Adım genişliğimize ve yüksekliğimize göre tasarlanmış basamaklar bir anda daracık, sağlam olmayan ve oldukça dik basamaklar oluyor. Tutunarak, sendeleyerek ve zaman zaman da manzaraya bakmak için durarak tırmanılabiliyor bu merdivenler.

When on one hand, the Floating Stairs change the purpose of stairs; on the other hand, Haiku Stairs stick to the main purpose. Built with the intention to access the secret radio station of the American Navy and consisting –more or less– 3922 steps, the Haiku Stairs create a whole other experience of much more than merely climbing some stairs; turning into an adventure full of adrenaline. The stairs that were compatible with our step size and height suddenly leave their place to very narrow, steep and unstable steps which can be climbed falteringly at times; in order to look at the view.

HAWAİİ – HAİKU MERDİVENLERİ / HAWAII – HAIKU STAIRS

Maceralı tırmanışı kutsal bir göreve çeviren ve sonunda Cennet’in kapısını vadeden merdivenler de var. Çin’de Tianmen Dağında bulunan 999 basamak tırmanışınızı Cennet’in Kapılarından geçmenize izin vererek ödüllendiriyor.

There are even stairs that turn the adventurous climb into a holy mission with the promise of Heaven at the end. The 999 stairs on Mount Tianmen in China rewards your climb by letting you in the Doors of Heaven.

Bir de işi daha eğlenceli hale getiren merdivenler var: Piyano Merdivenler. Bu merdivenler insanları basamak çıkmaya teşvik etmek için tasarlanmışlar. Bu merdivenlerde atılan adımlar notalara dönüşüveriyor.

On another hand, there are the ones that make it a matter of fun: Piano Stairs. These stairs are designed to motivate people to climb, with every step turning into piano notes.

PİYANO MERDİVENLER / PIANO STAIRS

Merdivenler günlük hayatımızın parçası olmasının yanı sıra sanatımızda da yer buluyorlar. Filmlerimizde, şiirlerimizde farklı olguları anlatmak için kullanıyoruz merdivenleri. Kimi zaman kahramanlarımızın arasındaki sosyal statü farkını yansıtmak için kullanıyoruz kimi zaman da bilgiye, başarıya, amaçlanan hedefe ulaşmayı temsil etmek için. Rocky’deki ikonik merdiven sahnesini hatırlamayanımız yoktur. Bu sahnedeki merdiven tırmanışı kişisel başarıyı temsil eder. Truman Show’daki final sahnesinde merdivene tırmanış da bilgiye ve gerçekliğe ulaşmanın temsilidir aslında.

Alongside of being a part of our daily life, stairs also take place in our artwork. We use them to tell different concepts and beings in our films and poems. Sometimes we use them to emphasize the difference between the social statuses of our characters and sometimes to symbolize the reach, the arrival at the intended knowledge, success, and goal. Everyone would remember the iconic stairs scene in Rocky, in which the climb of stairs symbolize personal success; when the climb of stairs in the final scene of Truman Show, in fact, carries the meaning of achieving knowledge and reality.

Edebiyatta da yer alır merdiven sembolizmi. “Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden…” der Ahmet Haşim hayatı ağırdan almamız gerektiğini söylemek için.

Symbolism of stairs takes place in literature, too. “Slowly, you shall climb these stairs…” says Ahmet Haşim with the intention of telling us to take life slow.

Kimi zaman Ahmet Haşim’i dinleyerek ağır ağır çıkalım merdivenlerden, manzaranın tadına vararak kimi zaman da ikişer üçer, sonuna ulaşmak için sabırsızlanarak çıkalım. İster Cennet’in Kapıları olsun ister evimizin kapısı olsun sonuna hep ulaşalım.

I hope when we climb the stairs; it will sometimes be slowly, taking Ahmet Haşim’s advice and seizing the view; when sometimes we will climb them in twos threes, impatient to reach the end. No matter what there is at the end, however –Doors to either Heaven or our own house– I hope that we will always reach the end somehow.

Kaynakça/ Bibliography

https://www.youtube.com/watch?v=SByymar3bds

https://whitearkitekter.com/project/hasle-harbour-bath/

https://xxi.com.tr/i/yuzen-basamaklar

Özcan Barış. Dünyanın En ilginç Merdiven Tasarımları. https://www.youtube.com/watch?v=VE_pbts8qnA Erişim: 04 Mayıs 2019.

Rig, Jerry. Haiku Stairs: The Illegal Stairway to Heaven. https://www.youtube.com/watch?v=Lm9M0YMuqRI Erişim: 04 Mayıs 2019.

Çevirmen/ Translator: Deniz Karaytuğ

Yazımızı beğendiniz mi?

Diğer Yazılarımıza Göz Atmak İster Misiniz?